TRABZON
Trabzon Doğu Karadeniz illerimizin en kalabalık ve hareketli olanıdır. Türk halk dansları bakımından Horon bölgesindedir. Yörede küçük farklarla birbirinden ayrılan ve değişik adlar taşıyan pek çok oyundan en yaygın olanı Horondur.
Doğu Karadeniz yöresindeki oyunların özgün çalgısı Kemençe'dir. Ancak horonlar, açık yerlerde ve köy meydanlarında Cura Davul Zurna ile de onanmaktadır. Oyuncuların birbirlerine tutunarak dizi biçiminde ve disiplinli şekilde oynadıkları horonların bazıları türkülüdür. Kadınlar oyunlarını ritim aracı olan Tef ve Fincanlarla da sürdürürler.
Horonlar açık havada, düğün ve derneklerde 20-30 kişi çember biçiminde tutunarak-ta oynanır. Çemberin içinde bulunan Kemençeci aynı zamanda horonu da yönetir. Çok çabuk ve hareketli oynanan horonların bugün de sevilerek sürdürülenlerin-den.bazılarının adları şunlardır: Horon Kurma, Sıksara, Kozangel, Eşkıya horonu, Bıçak oyunu, Hissa, Sis dağı, Sallamalar ve Karşılamalar.
Karadeniz kıyı şeridi köy, kasaba ve şehirlerinde oynanan horonlar kopmadan sürdürülen bir bütün, birbirine bağlanarak oynanan bir potbori, bir kokteyli ve bir süit gibidir.Örneğin horonun nerede bitip nerede başladığını anlamak oldukça güçtür.
Yörede, kız ve erkekler horonları bir arada oynadıkları gibi ayrı gruplar halinde de sürdürmektedirler. Erkeklerin oynamadığı bazı Kadın oyunları vardır. Vakfıkebir Kız Horonu ve Tonya gibi. Nitekim, kadınlar da Bıçak va Kama oyunu gibi oyunları oynamazlar.
Trabzon Erkek Giysileri : Siyah renktedir. Başta Gugula, Sırtta Aba, Bacakta, Zıpka, ayakta Sapuk yada Çapula erkek giyimini tamamlamaktadır. Karaşayak yada Puşu'dan Gugula denen kara başlığın uçları çevresinden dolarak tepede düğüm halinde bağlanır. Ceket yerine giyilen yakasız Aba'nın yalnız kolları astarlıdır. Sol omuzdan aşağı sıkça düğmeli olan yeleğe Zibun da denmektedir. Önü kapalı olduğundan bazı, yörelerde kavuşmalı yelek te denir. Zıpka'nın da dizden yukarısı bol, ağı körüklü ve paçları dardır. Gümüş kordonlar ve metal'den Hamayıl erkek giyiminin aksesuarıdır. Bele Sırma Silâhlık denen Kayış ta bağlanmaktadır. Kayışta bıçak takmak için bölmeler yapılmıştır. Kayışta ayrıca, Yağdanlık. Kavlık gibi bölmeler de vardır. Giyimi Sabuk yada Supuk denen, yumuşak deriden, ince yüzlü uzun konçlu, köselesiz, siyah çizmeler tamamlar. Günlük olarak ta arkası ve burnu kalkık, altı kabaralı, Çapula denen ayakkabılar giyilir.
Kadın Giyimi : Yaygın olan kadın başlığı Yemeninin altına Fes ve Tepelik giyilir. Salta denen kadife ceket kadın giyiminin önemli parçalarındandır. Topuklara kadar uzanan bol dikimli üst giysinin adı Entari yada Fis-tan'dır. Bele çizgili ve kareli Peştemal bağlanır. Yün çorap, Çarık, Yemeni yada kara Kundura ayağa giyilir.
|
|