Tarihte bir kültür şehri olarak bilinen Harput ve onun devamı olan Elazığ’da 2004 yılı içerisinde başlatılan ve yürütülen faaliyetler

Tarihi Harput şehrinin bir devamı olan Elazığ 1834 yılında kurulmaya ve esas gelişmesini ise 1920'li yıllardan sonra göstermeye başlamıştır.

Harput – Elazığ, Arkeolojik kazı sonuçlarına ve yazılı kaynaklara göre Paleolitik çağdan itibaren iskan edilmiştir. Harput, 1085 yılında Çubukoğulları tarafından fethedilerek Türk Hakimiyetine girmiştir.

Tarihin her döneminde önemli bir yerleşme merkezi olan Harput, son derece önemli tarihi kalıntılara ve eserlere sahiptir. Artuklu dönemi eserleri yoğun olduğundan Harput tipik bir Artuklu Kenti özelliğini taşımaktadır. 1516 yılında Osmanlı İmparatorluğuna katılan ve İmparatorluğun gözde şehirlerinden birisi olan Harput, bölgesinin bir ilim ve irfan yuvası olmuştur. Türk Kültürünün şeçkin bir örneği olan Harput kültürü yetiştirdiği aydın, sanata kıymet veren, özü sözü bir, çalışkan, hoşsohbet, vatansever insan tipi ile haklı bir şöhrete sahip olmuştur.

Elazığ şehrinin kökenini oluşturan Harput’un, mazisine yaraşır bir şekilde her yönü ile yeniden ülke gündemine taşınması için Valiliğimizce son derece önemli çalışmalar başlatılmıştır. Bu çalışmaların başında Kültür ve Turizm Bakanlığı’nın da çok önemli destek ve katkıları ile kısaca Harput’un yeniden ihyası diye nitelendireceğimiz çok önemli projeler uygulamaya konulmuştur. Bu kapsamda Harput’un Kültür ve Turizm Koruma ve Geliştirme Bölgesi ilanı için çalışmalar başlatılmıştır. Harput’un Kültür ve Turizm Koruma ve geliştirme alanının haritasının çıkarılması ve ilgili kurullara sunulması, sokak sağlıklaştırması, tarihi mekanların onarılması gibi son derece önemli çalışmalar başlatılmıştır. Valiliğimizce Harput’ta, son 50 yılın hayat tarzının yaşanarak sergileneceği Yaşayan Açık Hava Müzesi çalışmalarında önemli mesafe alınmıştır. Bunlarla paralel olarak kültürümüzü, şehrimizin gelişmesine ve kültür hayatına katkıda bulunan insanlarımızı ve tarihi şahsiyetlerimizi, kültürel zenginliklerimizi gençlerimize tanıtmak amacıyla önemli çalışmaları da başlatmış bulunuyoruz.

1- Tarihe tanıklık etmiş, ülkemizin eski ve çok önemli kültür merkezlerinden olan Harput’u, her yönü ile yeniden ihya etmek suretiyle kültürümüze kalıcı bir hizmet vereceğimize inanmaktayız. Harput’un korunması, geliştirilmesi, ilimizin turizm alanındaki potansiyelini artırmak açısından da önem verdiğimiz konuların başında gelmektedir. Harput’un ihyası için Kültür ve Turizm Bakanlığı ile iş birliği içerisinde Tarihi Kentsel Sit Alanı olan Harput’un; Bakanlar Kurulu Kararı da alınmak suretiyle Kültür ve Turizm Geliştirme ve Koruma Bölgesi olarak ilan edilmesi için başta HARVAK olmak üzere ilgili tüm resmi ve sivil kuruluşlarla işbirliği halinde çalışmalarımız yürütülmektedir. Bu kapsamda Harput’un Koruma ve geliştirme sahası daha da kapsamlı tutularak Kent Planı hazırlanacaktır. Kültür ve Turizm Bakanlığı’ nın 2004 yılı Programında Harput’un Planlama çalışmaları yer almış, bütçe ayrılmış, Tarihi Kentsel Koruma Amaçlı İmar Planı hazırlık çalışmaları için Valiliğimizce İl Özel İdaresinden yetki alınmıştır.

2- Harput Kalesinin Restorasyonu için 2004 yılında 300 Milyarlık bir kaynak sağlanmıştır. İhale işlemleri tamamlanarak anılan iş ihale edilmiş ve restorasyon çalışmaları başlatılmıştır.

3- Harput’ta büyük eksikliği duyulan yerli ve yabancı turistlere hizmet verecek Harput’a yaraşır tuvaletler bulunmamaktadır. Bu kapsamda Valiliğimizce yasal izinler alınmış, keşif özetleri çıkarılmış ve Mimar Mithat ÇOŞKUN tarafından projeleri hazırlanmıştır. Başkanlığını Elazığ Valisi Muammer MUŞMAL'in yaptığı HARVAK ile Belediye Başkanlığımızın iş birliği ile tuvaletlerin yapımına hava şartları elverdiği oranda devam edilecektir.

4- Çok önemli projelerin başında Yaşayan Açık Hava Müzesi vardır. Son yüz yılın köy hayatını konu alan proje kapsamında köy evleri, değirmen, harman yeri, tandır başı, okul ve geleneksel el sanatlarının yapıldığı dükkanlar gibi ortak kullanım alanları ile birlikte son yüzyılın köy hayatı bütün özellikleri ile birlikte yaşatılmak suretiyle hayata geçirilecektir. Açık Hava Müzesi Fethahmet Baba Türbesi önünden akarak gelen Kurey Deresinin oluşturduğu vadi içerisinde kurulacaktır. Bu amaçla 240 dönümlük arazinin tahsis işlemleri gerçekleştirilmiş, tasviri projesi hazırlanmıştır. Mimari projeler için uzmanlar ile görüşmeler yürütülmektedir. Açık Hava Müzesinde kullanılacak olan, harman makinesi, gem, boyunduruk, karasaban, şilkem taşı, soku taşı, el değirmeni gibi bazı malzemeler temin edilerek Elazığ Müzesinde toplanmıştır.

5- Valiliğimiz tarafında yaptırılan içerisinde müze, kütüphane geleneksel Kürsübaşı odası gibi birimlerinde yer aldığı Harput Evi 2005 yılı içerisinde tamamlanarak hizmete açılacaktır.

6- Harput’da Gülsan Şirketler Topluğu tarafından aslına uygun olarak örnek bir Kültür Evi yaptırılmaktadır. Ulu Caminin batısında yaptırılan bu ev 2005 yılında tamamlanarak kültürel amaçlı olarak kullanılacaktır.

7- İlimizi her yönü ile tanıtacak olan İl Yıllığı’nın hazırlanması çalışmaları devam etmektedir. İl Yıllığı 2005 yılı içerisinde tamamlanacaktır.

8- Harput’un Elazığ’a taşındığı yıllarda zamanın Valisi Enis Paşa tarafından 1896 yılında yaptırılan o yılların mimari üslubunu yansıtan tescilli Eski Hükümet Konağı, şehrimizin kimliğini yansıtan ender binalardan birisidir. Halen Mehmet Ali ÇAKIR Polis Merkezi olarak kullanılan bu bina, 2005 yılında Vilayet Müzesi olarak tanzim edilerek hizmete sunulacaktır. Elazığ’ın tarihini, kültürel özelliklerini ve gelişimini yansıtan eserlerin yer alacağı, sanat faaliyetlerinin gerçekleştirileceği, Eski Hükümet Konağının Vilayet Müzesi olarak tanzim edilmesi için, 23 kişiden oluşan bir komite teşkil edilmiştir. Bu komite Vilayet Müzesinde yer alması gereken unsurları tespit ederek binanın kültürel anlamda kullanımı hakkında rapor hazırlayacaktır.

9- Öğrencilerimiz arasında milli şuur, birlik ve beraberlik duygusunun daha da gelişmesine vesile olmak, bize ülkemizi canı pahasına emanet eden atalarımızı bir kere daha anmak, hayatta olan gazilerimizin bilgilerinden istifade etmek ve onları tanımak, tanıtmak amacıyla ilimiz dahilindeki ilköğretim okulları öğrencileri arasında Seferberlikteki Dedem ve Ninem konulu ödüllü bir mülakat yarışması düzenlenmiştir. Birinci Dünya Savaşı ve Kurtuluş Savaşı yıllarında atalarımızın kıtlığa, yokluğa, açlığa rağmen canları pahasına savaşarak ülkemizi bize emanet eden ve dünyayı hayrete düşüren kurtuluş mücadelesi asla unutulmamalıdır. Halk arasında Seferberlik olarak bilinen bu mücadele yıllarına tanıklık etmiş kişilerin dede ve nineleri veya yakınları ile görüşerek, o yılları bu güne aktaracak biçimde mülakat yapacak ve bu derlediklerini yazıya aktararak yarışmaya katılacaklardır. Dereceye girsin veya girmesin uygun görülen eserler Valiliğimizce bastırılacak olan kitapta katılanların ismi ile yayınlanacaktır. Ödül olarak birinciye birinci esere 1.000 YTL, ikinciye 750 YTL, Üçüncüye 500 YTL ve Mansiyonlar verilecektir. Eserler en geç 28 Şubat 2005 tarihinde okul idarelerine teslim edilecektir. Yarışmanın şartları okul idarelerinden temin edilecektir.

10- Halk kültürümüz içerisinde önemli bir yeri olan unutulmuş ve unutulmaya yüz tutmuş geleneksel çocuk oyunlarının ortaya çıkarılması, tanıtılması amacıyla İl genelinde İlk öğretim okulu öğrencileri arasında “ Dedemin, Ninemin Oyunları ve Oyuncakları” konulu ödüllü bir yarışma düzenlenmiştir. Öğrenciler en az 40 yıl öncesine ait çocuk oyunlarının isimlerini öğrenerek, oynama şekillerini, oyuncaklarının neler olduğunu, nerede, nasıl ve kaç kişiyle oynandığını, oyunda yer alan kişilerin rolleri ile edindikleri diğer tüm bilgileri derleyecek, günümüzde oynadıkları oyunları da dikkate alarak bir kompozisyon yazacaklardır. Dereceye girsin veya girmesin uygun görülen eserler Valiliğimizce bastırılacak olan kitapta katılanların ismi ile yayınlanacaktır. Ödül olarak birinciye birinci esere 1.000 YTL, ikinciye 750 YTL, Üçüncüye 500 YTLve Mansiyonlar verilecektir. Eserler en geç 28 Şubat 2005 tarihinde okul idarelerine teslim edilecektir. Yarışmanın şartları okul idarelerinden temin edilecektir.

11- İlimizde, Kurtuluş Savaşına katılan, Cumhuriyetin kurulduğu yılları gören, asker ve sivil tüm büyüklerimizin o yıllardaki konumu ile birlikte öz geçmişi ve fotoğraflarının yer alacağı bir albüm hazırlanacaktır. Son Şahitler ismi altında yapılacak olan belgesel albümün hazırlıklarına Valiliğimizce teşkil edilen komisyon ilk toplantısını yaparak başlamıştır.

12- Valiliğimizce, İlimizde hizmetleri, renkli kişilikleri ile unutulmaz isimler arasında yer alan şahsiyetlerle, ülke genelinde Elazığlı olarak tanınan hizmet ve eserleri ile iz bırakan; bilim adamı, asker, devlet adamı, yönetici, spor adamlarının yer alacağı bir albümde toplanarak insanlarımıza tanıtılacaklardır. Bu amaçla oluşturulan komisyonumuz çalışmalarına başlamıştır. İz Bırakanlar isimli çalışmamız 2005 yılında tamamlanacaktır.

13- 2023 yılında Elazığ isimli bir ödüllü kompozisyon yarışması düzenlenmiştir.Yarışma tüm öğrencilere ve halkımıza açıktır. Katılımcılar İlimizin 2023 yılında tüm yönleri ile gelebileceği seviyenin ne olacağı ve nasıl bir Elazığ düşündüklerini tasavvur ederek kompozisyonlarını yazacaklardır. Yarışmaya katılmak isteyen öğrenci ve vatandaşlar eserlerini en geç 28.02.2005 tarihinde teslim edeceklerdir. Ödül olarak birinciye 1.00. YTL , ikinciye 750 YTL, Üçüncüye 500 YTL ve Mansiyonlar verilecektir. Dereceye girsin veya girmesin uygun görülen eserler Valiliğimizce bastırılacak olan kitapta yer alacaktır.

14- Türk Musikisi içerisinde kendisine has özellikleri ile tanınan Harput Musikisi ilimizin en önemli kültür unsurlarının başında gelmektedir. Harput Musikisini eserlerin özüne zarar vermeden alt yapısını ve enstrümanları çeşitlendirerek gençlere sevdirmek, ülke sathında daha da yaygınlaştırılmasını sağlamak, ülke genelinde şöhret olmuş Elazığlı yada diğer sanatçılarla birlikte mahalli sanatçılarında katılımı ile CD’ler hazırlamak amacıyla bir çalışma başlatılmıştır. Bu çalışmayı yürütmek üzere komisyon oluşturulmuştur. 2005 yılı içerisinde bu çalışmamızda sonuçlandırılacaktır.

15- İlimiz Cumhuriyet döneminde kurulmuş yeni bir şehir olmasına rağmen yeşil alanları oldukça sınırlıdır. Şu anda Çevre ve Orman Müdürlüğünün kullanımında olan Fidanlık Üretim Sahası, Doğa ve Kültür Alanı olarak tanzim edilerek vatandaşlarımızın hizmetine sunulması planlanmaktadır. Bu amaç doğrultusunda bir komisyon oluşturulmuş ve komisyon çalışmalarına başlamıştır. Elazığ’ın sosyal ve kültürel hayatında son derece önemli tesirleri olacağına inandığımız bu çalışma çok yönlü olarak sürdürülmektedir.

16- Valiliğimizce Özel İdare Bütçesinden İl Halk Kütüphanesine, insanlarımızın istifadesine sunulmak üzere 5 adet bilgisayar alınarak internet ağına bağlanmıştır. Ayrıca Kütüphane kitaplarını güncelleştirmek amacıyla her ay, bir komisyon marifetiyle seçilen kitaplar alınmıştır. Bu uygulama 2005 yılında da devam edecektir.

17- Uluslararası Hazar Şiir Akşamları’nın XI.si Bakü’de, XII.si İlimizde başarıyla gerçekleştirilmiştir. Bu faaliyetlerle ilgili olarak bir belge niteliğinde 11. ve 12. Uluslar arası Hazar Şiir Akşamları Güldestesi isimli eserler hazırlanmıştır.

18- Valiliğimizin öncülüğünde Belediye Başkanlığı, Fırat Üniversitesi Rektörlüğü, Elazığ Ticaret ve Sanayi Odası Başkanlığı, HARVAK, ÇEKÜL ve diğer ilgili Sivil Toplum Kuruluşları ile birlikte; Elazığ-Harput Vilayet Arşivi oluşturulması için bir Proje hazırlanmıştır. Proje kapsamında Vilayet sınırları ile birlikte Harput Kültürü’nün etki alanında kalan sahada, daha ziyade kağıttan yapılmış, mektup, fotoğraf, afiş, secere, nüfus cüzdanı, dergi,mecmua gibi her türlü malzemenin derlenmesi suretiyle gerçekleştirilecektir. Proje doğrultusunda çalışmalar, 2004 yılı itibariyle başlatılmıştır.

19- İlimizin kültür hayatında kendine has yapısı ve özellikleri ile son derece önemli bir yeri ve yapısı olan musikimizi ülke genelinde tanıtmak ve sevdirmek amacıyla Mahalli Sanatçılarımızın seslendirdiği CD ve Kaset çalışmaları 2004 yılı sonunda tamamlanacaktır.